سه شنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۸
خانه / اخبار / گزارش و گفت‌وگو / نوآوری‌ها و بومی‌سازی ذوب‌آهن اصفهان آلایندگی را به حداقل رسانده است

نوآوری‌ها و بومی‌سازی ذوب‌آهن اصفهان آلایندگی را به حداقل رسانده است

در یازدهمین نمایشگاه بین‌المللی متالکس شرکت ذوب‌آهن اصفهان با غرفه‌ای با فضای مناسب و با حضور مدیران ارشد و کارشناسان در غرفه این شرکت حضور یافته بود. این شرکت برنامه‌های جنبی برای این نمایشگاه در نظر گرفته بود که بازدید از کارخانه یکی از این موارد بود.
یکی از نکات مثبت این شرکت همان‌طور که ذکر شد حضور کارشناسان و مدیران بود که به سوالات بازدیدکنندگان و بخصوص خبرنگاران پاسخ می‌دادند. در حاشیه این نمایشگاه خبرنگار ماهنامه توسعه معادن با محمدرضا یزدان‌پناه معاون مدیریت امور فنی و برنامه‌ریزی تولید ذوب‌آهن اصفهان گفت‌وگویی داشت که در ادامه مطالعه می‌نمایید.
لازم به ذکر است در پایان نمایشگاه اهدای تندیس ویژه برترین غرفه به شرکت ذوب‌آهن اصفهان تعلق گرفت.

لطفا خودتان را معرفی نمایید؟
محمدرضا یزدان‌پناه معاون مدیریت امور فنی و برنامه‌ریزی تولید ذوب‌آهن اصفهان هستم.


لطفا ذوب‌آهن را با رویکرد معدنی معرفی نمایید؟
ذوب‌آهن اصفهان به‌عنوان اولین و قدیمی‌ترین واحد فولادی کشور و با بیش از ۵۰ سال قدمت در خدمت صنعت این مرز و بوم می‌باشد. تولیدات این کارخانه عمدتا مبتنی بر تولید محصولات طویل ساختمانی می‌باشد که در خلال سالیان گذشته و به دلیل کاهش حجم ساخت‌وساز در کشور، تولید محصولات جدید نظیر ریل، آرک معدن، تسمه (جهت ساخت تیرورق)، چهارگوشه‌ی صنعتی نیز به سبد تولید کارخانه اضافه گردیده است.
لازم به ذکر است که تولید تیرآهن بال‌پهن (موسوم به H) می‌تواند تحول شگرفی در صنعت ساختمان‌سازی کشور به‌عنوان جایگزین ایمن، استاندارد و اقتصادی برای تیرورق ایفا نماید. در ارتباط با تولید محصول جدید ریل نیز می‌توان به تولید ریل‌های U33 و UIC60 برای راه‌آهن و ریل S49 برای مترو اشاره نمود که در خطوط پرسرعت، فرعی و مترو کاربرد خواهند داشت.


این روزها گویا یکی از مشکلات ذوب‌آهن اصفهان کمبود سنگ‌آهن است و مسئولان این شرکت معتقدند که یکی از دلایل آن صادرات سنگ‌آهن است نظر شما در این مورد چیست؟
همان‌طور که مدیریت محترم عامل کارخانه در مصاحبه‌های متعدد و ازجمله مصاحبه اخیر در نمایشگاه فوق فرموده‌اند، در حال حاضر بزرگ‌ترین دغدغه ذوب‌آهن تامین سنگ‌آهن می‌باشد و طبیعتا با توجه به برنامه تولید پیش‌بینی‌شده به میزان سه میلیون و پنجاه‌هزار تن فولاد خام برای سال ۹۸ و لزوم تحقق اهداف نقشه راه ترسیم‌شده برای واحدهای فولادی، انتظار می‌رود ضمن رسیدگی به مشکلات معدن داران محترم کشور، مساعدت لازم جهت تامین مواد اولیه حیاتی موردنیاز واحدهای فولادی کشور و در راس آن‌ها سنگ‌آهن به عمل آید.


آیا ذوب‌آهن اصفهان معدن دارد؟
در حال حاضر صرفا معدن زغال‌سنگ البرز شرقی (شاهرود) در اختیار کارخانه می‌باشد.


لطفا واحدهای ذوب‌آهن را بیشتر معرفی نمایید؟
حوزه معاونت بهره‌برداری ذوب‌آهن اصفهان متشکل از پنج بخش تولیدی و یازده واحد مهندسی و ستادی می‌باشد که به‌اختصار بخش‌های تولیدی کارخانه معرفی می‌گردند:
الف) بخش تولیدات کک و مواد شیمیایی:
وظیفه اصلی این بخش، تولید کک به‌عنوان ماده سوختی و احیاکننده در کوره بلندها می‌باشد. این بخش شامل کارگاه زغال، کارگاه کک، کارگاه بازیابی مواد، کارگاه پالایش بنزول، کارگاه اسیدسولفوریک و کارگاه انرژی و بیوشیمی می‌باشد. ضمنا در حال حاضر باطری شماره یک و باطری شماره سه در حال فعالیت می‌باشند.
ب) بخش آگلومراسیون:
وظیفه اصلی این بخش، تولید آگلومره با شرایط فنی مناسب جهت مصرف در کوره بلندها می‌باشد. این بخش شامل انبار مواد خام، کارگاه بونکرهای مواد آماده، کارگاه پخت ونیز واحدهای تولید آهن اسفنجی و کارگاه تولید آهک می‌باشد.
ج) بخش کوره بلند:
وظیفه این بخش تولید چدن مذاب جهت استفاده در بخش فولادسازی می‌باشد. این بخش شامل کارگاه اصلی کوره بلند، کارگاه چدن‌ریزی، کارگاه دانه‌بندی سرباره، کارگاه تعمیر پاتیل و تاسیسات بونکرها می‌باشد. در حال حاضر کوره بلند شماره دو و کوره بلند شماره ۳ در حال فعالیت می‌باشند.
د) بخش فولادسازی:
در این بخش چدن تولیدشده در کوره بلندها به فولاد با آنالیز و ترکیب شیمیایی مناسب تبدیل می‌گردد. این بخش شامل کارگاه میکسر (دو مجموعه میکسر ۱۳۰۰ تنی)، کارگاه کنورتور (سه مجموعه کنورتور ۱۳۰ تنی)، کارگاه LF، کارگاه ریخته‌گری مداوم، کارگاه شمش، کارگاه آماده‌سازی پاتیل و کارگاه آهن‌قراضه می‌باشد.
ه) بخش نورد
وظیفه این بخش تغییر فرم شمش فولادی به مقاطع موردنظر می‌باشد و شامل کارگاه‌های نورد ۳۰۰، نورد ۳۵۰، نورد ۵۰۰، نورد ۶۵۰ و کارگاه میانی می‌باشد.
واحدهای مهندسی بهره‌برداری این مجموعه شامل مهندسی‌های اتوماسیون و ارتباطات، تولید و توزیع برق، انرژی و بهینه‌سازی سوخت، راه‌آهن و ترابری، آب‌رسانی، نظارت بر نگهداری و تعمیر تجهیزات مکانیکی، تعمیرات و نوسازی راه و ساختمان، راهبری و پشتیبانی ماشین‌آلات می‌باشد. ضمنا مدیریت‌های نسوز، برنامه‌ریزی و سفارشات خرید و امور فنی و برنامه‌ریزی تولید نیز در این حوزه قرار دارند.


گزارشی پخش شد که شرکت‌هایی مثل راه‌آهن و مترو ریل‌های شما را نمی‌خرند و از ریل‌های وارداتی استفاده می‌کنند آیا از لحاظ کیفیت و قیمت با رقبای خارجی قابل‌رقابت هستید؟
با توجه به اینکه تجهیزات خط تولید ریل کارخانه، از کشور آلمان تامین شده است و ریل‌های تولیدی نیز کلیه موارد استانداردی و تضمین کیفیت محصول را به‌صورت کامل و منطبق با استاندارهای بین‌المللی طی می‌نمایند، قطعا شرایط فنی جهت تامین نیازهای داخلی مهیا می‌باشد.
در نظر داشته باشید که شرکت ذوب‌آهن توانایی صادرات ۵۰ درصد تولیدات خود را دارد و این میزان از صادرات فقط به دلیل توانایی اخذ گواهینامه‌های معتبر بین‌المللی در زمینه تولید محصولات خود می‌باشد. به‌عنوان نمونه این شرکت تنها شرکت ایرانی است که دارای گواهینامه CARES بوده و به‌واسطه آن امکان صادرات محصولات فولادی با استاندارد BS به اروپا و بخصوص کشور انگلستان مهیا گردیده است.
لازم به ذکر است که در ارتباط با محصولاتی نظیر ریل، اعمال کنترل‌های بازرس ثالث (منتخب کارفرما) در کلیه مراحل تولید وجود دارد. ضمن اینکه بر اساس استانداردهای مربوطه و شرایط پیش‌بینی‌شده در خط تولید ریل، علاوه بر آزمایش‌های روتین نظیر کنترل ابعادی و آزمایش‌های آنالیز شیمیایی و خواص مکانیکی، موارد تکمیلی نظیر آزمایش‌های خستگی، پراکندگی گوگرد، آزمایش ضربه سقوط وزنه، ناخالصی اکسیدی، تست‌های آنلاین UT, ET نیز پیش‌بینی گردیده است. ضمن اینکه در حال حاضر و در برنامه تولید امسال، تولید ریل متروی بهارستان، ریل راه‌آهن میانه به تبریز (مطابق با استاندارد ۱-EN13674) در حال انجام می‌باشد.
نکته مهم و قابل‌توجه دیگر این است که یکی از محدودیت‌های اولیه در تولید ریل در کشور، تولید شمش آن بود که خوشبختانه با پیگیری مسئولین محترم کارخانه و راه‌اندازی واحد VD در بخش فولادسازی امکان تولید شمش ریل نیز در کارخانه مهیا گردیده است.


این روزها اکثر واحدهای صنعتی مشکلات زیست‌محیطی دارند در این مورد آیا ذوب‌آهن مشکلاتی دارد؟
طبیعتا در واحدهای فولادسازی و بنا به پروسه کاری، ماهیت و میزان آلاینده‌ها با صنایع دیگر قدری متفاوت می‌باشد و در این میان نکته مهم برنامه‌ریزی مستمر و تعهد به کنترل، پایش و کاهش مستمر این آلودگی‌ها مطابق با استانداردهای روز تعریف‌شده از طرف سازمان محیط‌زیست می‌باشد. ذوب‌آهن اصفهان با توجه به اعتقاد راسخ مدیریت محترم عامل و دیگر مسئولین کارخانه در راستای اجرای تعهدات و مسئولیت‌های اجتماعی در قبال کارکنان و ساکنین شهرهای اطرف، همواره در این راستا پیشتاز بوده و اختصاص هزینه ۴۰۰۰ میلیارد ریالی جهت اجرای پروژه‌های زیست‌محیطی نمایانگر بخشی از اجرای این تعهدات می‌باشد.
به‌عنوان نمونه یکی از پروژه‌هایی که از ابتدای سال جاری و با جدیت در کارخانه مورد پیگیری قرارگرفته است، تعویض درب سلول‌های باطری شماره ۳ با درب‌های فلکسیبل می‌باشد که ضمن صرفه‌جویی ارزی قابل‌ملاحظه، به‌صورت کامل در داخل کارخانه طراحی و در حال اجرا می‌باشد که تاکنون تعداد ۴۹ عدد از درب‌ها (از مجموع ۷۴ عدد) ساخته و تعویض گردیده‌اند.


کارشناسان شما معتقدند که شما بیشترین درختکاری واحدهای صنعتی کشور را انجام دادید؟
همان‌طور که مطلعید ذوب‌آهن با ۱۶۵۰۰ هکتار دارای بزرگ‌ترین جنگ مصنوعی در میان صنایع کشور می‌باشد و ذکر این نکته هم ضروری است که با توجه به شرایط کمبود آب و لزوم صرفه‌جویی حداکثری در منابع آبی در اختیار، کمتر از ۱۲ درصد آن نیاز به آبیاری داشته و مابقی به‌صورت دیم می‌باشد.
از دیگر اقدامات انجام‌شده در راستای صرفه‌جویی در مصرف آب، می‌توان به بازسازی برج‌های خنک‌کننده اشاره نمود که تعداد قابل‌توجهی از آن‌ها انجام‌شده و بازسازی مابقی نیز در دستور کار قرار دارد و در این ارتباط میزان پرت آب را بشدت کاهش داده است. ضمن اینکه در نوسازی‌های اخیر تجهیزات برج‌های خنک‌کننده عمدتا از فلزی به GRP و FRP تبدیل گردیده‌اند.
در ذوب‌آهن دو سیکل تحت عنوان سیکل آب تمیز و سیکل آب کثیف برای آب‌گردشی تعریف گردیده است. آب تمیز برای خنک کاری سیستم‌ها به‌صورت مداربسته و نیمه بسته و سیکل کثیف برای شستشوی گاز و مدارهای باز استفاده می‌شود. از اقدامات ارزشمند کارخانه جایگزینی آب مدارگردشی سیکل کثیف (پس از تصفیه مقدماتی) بجای استفاده از سیکل تمیز می‌باشد.
از پروژه‌های بلندمدت کارخانه نیز می‌توان به احداث تصفیه‌خانه پساب مرکزی جهت تصفیه پساب‌های کارخانه و قسمتی از پساب شهرهای اطراف و بازچرخانی آن به مدارگردشی آب مصرفی کارخانه اشاره نمود.
با سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی که در این راستا صورت پذیرفته است، در آینده نه‌چندان دور شاهد انتقال پساب شهری از شهرهای زرین‌شهر، فولادشهر و نجف‌آباد جهت تصفیه و متعاقب آن استفاده در سیکل آب صنعتی کارخانه خواهیم بود که طبیعتا کاهش چشمگیری در میزان مصرف آب خواهد داشت.


در پایان اگر موردی بود که مطرح نشد بفرمایید؟
همان‌طور که مستحضرید نمایشگاه متالکس امسال با رویکرد بومی‌سازی برپا گردیده است. ذوب‌آهن اصفهان همواره در امر بومی‌سازی تجهیزات در کشور پیشگام بوده است و همان‌طور که مدیریت محترم عامل نیز در افتتاحیه نمایشگاه فرمودند قریب به ۸۰ درصد تجهیزات در این مجموعه بومی‌سازی گردیده‌اند که در نوع خود رکورد کم‌نظیری محسوب می‌گردد.
به‌عنوان نمونه مکانیزم لدل تارت (برج گردان پاتیل) با وزن مکانیزم ۱۵۰ تن و قابلیت چرخش دو عدد پاتیل ۱۹۰ تنی فولاد مذاب، برای اولین بار در کشور و طی سال‌های ۷۵ و ۷۶ در داخل کارخانه ساخته شد و در ایستگاه ریخته‌گری شماره ۷ و ۸ نصب گردید و در حال حاضر ۲۲ سال است که به‌صورت مستمر و همانند مکانیزم‌های خارجی (روسی- ایتالیایی) نصب‌شده در سایر ایستگاه‌های ریخته‌گری در حال کار می‌باشد.
جهت مزید اطلاع بایستی عرض نمایم که در نمایشگاه فوق، نیازهای بومی‌سازی با ارایه ۱۱۰ قطعه به‌صورت فیزیکی (با حضور کارشناس فنی مرتبط) و تعداد ۱۳۰ قطعه به‌صورت پوستر و ویژه‌نامه در معرض دید بازدیدکنندگان محترم قرار گرفت و حدود ۱۴۰ قطعه و تجهیز بومی‌سازی شده نیز به‌صورت مشخصات فنی و عکس در اختیار علاقه‌مندان محترم قرار گرفت. طبیعتا حضور پررنگ صنایع مختلف در این قبیل نمایشگاه‌ها مبین اعتقاد و عزم آن‌ها در راستای استقرار فرهنگ بومی‌سازی و کاهش میزان تامین تجهیزات از خارج از کشور و افزایش تامین از منابع داخلی می‌باشد.
فراموش نکنیم بسیاری از تجهیزات سنگین و فوق سنگین ساخته‌شده برای این مجموعه فولادی که امروز باافتخار از بومی‌سازی آن‌ها صحبت می‌کنیم نظیر فورم مسی کوره بلند، اشتانک ماشین تخلیه، درب فلکسیبل باطری، پاتیل حمل مذاب، ارابه فولادبر، تاج دندانه بارگیر، تراورس و قلاب جرثقیل‌های مذاب بر، رام نوسان ریخته‌گری و… در گذشته‌های نه‌چندان دور امکان‌پذیر بودن ساخت آن‌ها در داخل کشور نیز بعید به نظر می‌رسید و توصیه اینجانب به همکاران محترم سایر صنایع، تبادل‌نظر و استفاده از تجارب واحدهای پیشتاز درزمینه بومی‌سازی ساخت تجهیزات مشابه می‌باشد.
با تشکر از وقتی‌که در اختیار ماهنامه توسعه معادن قراردادید.

حتما ببینید

گل گهر، بزرگ ترین هلدینگ معدن و صنایع معدنی ایران در زنجیره فولاد ملارحمان پیش از افتتاح ۲۶ طرح گل گهر توسط رییس جمهور، تاکید کرد: تولید و توسعه همراه با ایفای نقش مسوولیت اجتماعی

جمشید ملارحمان مدیر عامل شرکت معدنی گل گهر به ترسیم اقدامات و برنامه های “گل …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *