یکشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۸
خانه / محتوی اختصاصی ماهنامه توسعه معادن / گفت‌وگو اختصاصی ماهنامه توسعه معادن / در گفت‌وگو با مهندس محمود نوریان مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو مطرح شد: بخش صنعت ایران نیاز به عزم ملی و اتخاذ تصمیمات منطقی بر اساس شرایط واقعی حاکم بر صنایع
در گفت‌وگو با مهندس محمود نوریان مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو مطرح شد

در گفت‌وگو با مهندس محمود نوریان مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو مطرح شد: بخش صنعت ایران نیاز به عزم ملی و اتخاذ تصمیمات منطقی بر اساس شرایط واقعی حاکم بر صنایع

برآوردها نشان می‌دهد که ذخایر معدنی ایران و منابع این حوزه ظرفیت بالایی برای توسعه و قرار گرفتن در ردیف کشورهای صنعتی جهان را برای ما فراهم می‌کند. نظر شما چیست؟
مهندس محمود نوریان مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو در پاسخ به سوال ما گفت: ایران از نظر ذخایر معدنی جزو ۱۲ کشور برتر دنیاست اما متاسفانه به دلیل اتکا به نفت چندان توجهی به ارزش این ذخایر نشده است. البته در سال‌های اخیر به دلیل بحران‌های ناشی از کاهش قیمت جهانی نفت و مشکلات اقتصادی کشور، مسئولان و دست‌اندرکاران اقتصاد کشور، تدابیر و راه‌کارهایی برای تقویت بخش معدن و صنایع معدنی اندیشیدند و آن را مناسب‌ترین گزینه برای کاهش اتکا به درآمد نفت دانستند.
به اعتقاد من هم ظرفیت معادن ایران به حدی است که در صورت برنامه‌ریزی صحیح و سرمایه‌گذاری مناسب می‌تواند موجب رونق اقتصادی و توسعه پایدار گردد؛ و بهترین گزینه به‌منظور تحقق اقتصاد مقاومتی در کوتاه‌ترین زمان است.
مدیرعامل یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان سنگ‌آهن کشور با انتقاد از برخی تصمیمات یک‌سویه برای اقتصاد کشور گفت: امروز بخش صنعت ایران نیاز به عزم ملی و اتخاذ تصمیمات منطقی بر اساس شرایط واقعی حاکم بر صنایع، به‌ویژه تولیدکنندگان مواد اولیه دارد. وی افزود: ظرفیت معادن ایران قابلیت ارزش‌آفرینی بالایی دارد اما مشروط به برنامه‌ریزی صحیح و مدیریت کارآمد و حمایت واقعی از سرمایه‌گذاری برای استحصال و فرآوری این مواد معدنی.
مهندس نوریان در ادامه گفت: سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، در هر جا شرایط را مناسب ببینند ورود می‌کنند، بنابراین سیاست‌گذاران بخش اقتصاد چه در مجلس و چه در دولت باید دغدغه‌های سرمایه‌گذاران بخش خصوصی را در جهت منافع ملی در نظر بگیرند. چراکه حاصل آن، خروج از اقتصاد تک‌محصولی، رونق کسب‌وکار، اشتغال و رشد اقتصادی خواهد بود.
مدیرعامل چادرملو با اشاره به اینکه معادن در اشتغال‌زایی مناطق محروم نقش مهمی دارند افزود: اگر کسی می‌خواهد دنبال اشتغال‌زایی باشد باید معادن را فعال کند. چراکه نه‌تنها مواد معدنی موردنیازمان را از داخل کشور تامین می‌کنیم بلکه در مواردی که واردات هم داریم می‌توانیم با توسعه صنایع مرتبط با معدن،‌ علاوه بر تولید شغل، جلوی واردات را هم بگیریم. من فکر می‌کنم با توجه به پراکندگی معادن حتی معادن کوچک می‌توانند اشتغال‌زایی داشته باشند. از طرف دیگر معدن باعث آبادانی مناطق محروم هم می‌شود.
وی در خصوص ظرفیت اشتغال‌زایی چادرملو گفت: در حال حاضر اکثر کارهای شرکت توسط پیمانکاران اجرا می‌شود و مستخدمین چادرملو عمدتاً در قسمت‌های مالی، اداری، بازرگانی، مهندسی و نظارت مشغول بکار هستند. همچنین علاوه بر واحدهای فرآوری و معدن،‌ ما بخش‌هایی در چادرملو داریم که طرح‌های دانش‌بنیان را پی گیری می‌کنند؛ مثلا در بخش کنترل هوشمند (دیسپچینگ) حدود ۴۰-۵۰ نفر مهندس کامپیوتر فارغ‌التحصیل دانشگاه یزد مشغول بکار هستند که کار کنترل و نظارت بر تمامی مراحل استخراج و حمل سنگ‌آهن را در معدن چادرملو بر عهده دارند.
از نظر میزان اشتغال‌زایی چادرملو نیز باید گفت که در واحد تولید فولاد که یک سال است که فعالیت خود را شروع کرده حدود ۸۰۰ تا ۸۵۰ نفر مشغول بکار هستند. در فولاد سرمد ابرکوه هم حدود ۵۰۰ نفر مشغول بکار شدند؛ و در حال حاضر بیش از ۷ هزار نفر به‌طور مستقیم در شرکت معنی و صنعتی چادرملو و واحدهای زیرمجموعه آن مشغول بکار هستند و حدود ۴۲ هزار نفر نیز به‌طور غیرمستقیم اشتغال دارند.
مهندس نوریان همچنین با تاکید بر دست‌یابی به اهداف فراتر از برنامه و موفقیت‌های این شرکت گفت: نیل به اهداف پیش‌بینی‌شده، ازجمله اجرای برنامه‌های استخراج و تولید محصولات. مصرف بهینۀ انرژی (برق، آب و گاز) در مجتمع‌های معدنی و صنعتی چادرملو و استفاده از حداکثر ظرفیت ساخت داخلِ لوازم، تجهیزات و قطعات یدکیِ مصرفی در مجتمع‌های تولیدی ازجمله اقدامات موثر در این شرکت بوده است. وی افزود: تاکنون بیش از ۱۱ هزار قلم قطعات و لوازم‌یدکی را از منابع داخلی تأمین و جایگزین قطعات مشابه ساخت خارج کرده‌ایم.


برخی معتقدند فقدان یک برنامه استراتژیک در حوزه معدن باعث شده که سهم این بخش در اقتصاد کشور کم باشد، شما این موضوع را قبول دارید؟
توسعه پایدار اقتصادی نیازمند دوراندیشی و تدوین استراتژی است و نباید متاثر از تصمیمات مقطعی و کوتاه‌مدت و بعضاً سیاسی باشد. دولت برای رونق بخشیدن به بخش معدن و صنعت راهی جزء واگذاری امور به بخش خصوصی توانمند ندارد. دولت باید توان و سرمایه خود را برای ایجاد زیرساخت‌ها و تدوین برنامه‌های بلندمدت توسعه مصروف دارد و بنگاه‌های اقتصادی را به اهلش واگذار کند.
وی اظهار امیدواری کرد با اتخاذ تصمیمات کاربردی و راهگشا در شورای عالی معادن و نیز ستاد فولاد کشور، برخی مشکلات ازجمله تعیین تکلیف برخی معادن شناسایی‌شده برای صدور مجوز بهره‌برداری و نیز عدم دخالت دولت در قیمت‌گذاری‌های دستوری از میان برداشته شود.
نوریان افزود: ما با شناخت از عوامل رشد و توسعه صنعت جهانی باید خودمان را برای رقابت و بقا، به تکنولوژی و دست‌آوردهای جدید مجهز کنیم، دیگر زمانی نیست که تنها به آنچه که در اختیار داریم قناعت کنیم بلکه شناخت و بهره‌گیری از نوآوری‌های روز دنیا از ملزومات و لازمه توسعه است، این امر محقق نمی‌شود الا با افزایش آگاهی و سرمایه‌گذاری مناسب. دیگر نمی‌توان ثروت جدید را آن‌گونه که در مورد معدن و کارخانه بوده است، در محدوده مرزها نگه داشت. سرعت تغییرات از تصور ما هم بیشتر است؛ و ما راهی جز دست‌یابی به اطلاعات و فناوری و به‌روزرسانی نداریم.
نوریان تاکید کرد: امروز لازم است متفاوت از آنچه تاکنون برای معادن و صنایع معدنی برنامه‌ریزی‌شده است درباره تجهیز، توسعه و مدیریت منابع غنی معدنی کشورمان، برنامه‌ریزی دقیق‌تر و اصولی‌تری داشته باشیم. چون ثروت آفرینی و سودهی در تولید باید با کاهش هزینه‌ها، افزایش کیفیت و بهره‌گیری از نیروی انسانی متخصص، به‌کارگیری روش‌های نوین و به‌روز و البته ایجاد فضای مناسب کسب‌وکار صورت پذیرد.
اگر قرار باشد در افق ۱۴۰۴ حدود ۵۵ میلیون تن فولاد تولید شود باید حدود ۱۳۵ میلیون تن سنگ‌آهن تامین شود.

به نظر می‌رسد در این شرایط صرف صدور مجوز برای کارخانه‌های مختلف فولاد کارساز نیست. بلکه تامین مواد اولیه آن‌ها نیز مهم است. در حال حاضر چقدر واحدهای تولید سنگ‌آهن جوابگوی این نیاز هستند؟
برای تولید ۵۵ میلیون تن فولاد با در نظر گرفتن عیارهای متفاوت باید حدود ۱۶۰ میلیون تن سنگ‌آهن خام استخراج و فرآوری شود که در حال حاضر این مقدار حدود ۸۰ میلیون تن است.
از طرف دیگر برای ۵۵ میلیون تن فولاد نیاز به ۸۶ میلیون تن کنسانتره آهن است والان ظرفیت تولید ۴۷ میلیون تن است یعنی تا حدود ۷ سال دیگر میزان استخراج سنگ‌آهن خام باید ۲ برابر شود و یا اینکه به واردات آن متکی شویم. نکته مهم‌تر این است که برای دسترسی و بهره‌برداری به منابع جدید سنگ‌آهن، با فرض شناسایی و اکتشافات و دریافت مجوزهای لازم، حدود ۵ سال زمان و در بخش زیرساخت‌های ۵۵ میلیون تن فولاد، حداقل نیاز به ۱۳ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری است.
نکته قابل اهمیت این است که مجوزهای صادره در چرخه تولید فولاد در کشور نامتوازن است. بطوریکه با استناد به آمارها منتشره، وزارت صنایع تاکنون برای تولید سالانه ۱۸۹ میلیون تن گندله ‌آهن، مجوز صادر کرده است.
درحالی‌که برای تولید گندله نیازمند کنسانتره سنگ‌آهن هستیم، بنابراین برای حدود ۱۸۹ میلیون تن گندله باید حداقل ۳۰۰ میلیون تن سنگ‌آهن برداشت شود که بسیار دور از واقعیت است.
نکته قابل‌توجه دیگر در بررسی نامتوازن بودن رشد صنایع فولاد در کشور، موضوع بازار مصرف است. در حال حاضر بازار داخلی قادر به جذب ۲۵ میلیون تن فولاد تولیدی نیست و بازار صادرات نیز به دلیل مشکلات اقتصادی موجود و تحریم‌ها شرایط مطلوبی ندارد.


حال به فرض تحقق تولید ۵۵ میلیون تن فولاد در افق ۱۴۰۴ یعنی ۶ سال دیگر آیا بازار فروش داخلی و خارجی برای این میزان تولید وجود دارد؟
بر اساس برآوردهای جمعیتی مرکز آمار ایران، بر پایه نرخ فعلی رشد، جمعیت ایران در سال ۱۴۰۴ به رقم ۸۵ میلیون نفر می‌رسد. با توجه به سرانه مصرف فولاد در کشور اگر در بهترین شرایط به حدود ۲۸۰ کیلو برسد، میزان مصرف داخلی فولاد در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۴ میلیون تن خواهد رسید؛ بنابراین باید برای صادرات مازاد تولید، به دنبال بازارهای منطقه‌ای و جهانی باشیم.


در حال حاضر مهم‌ترین مشکلات کشور در بخش معدن را علاوه بر بحث تامین مالی و توسعه برنامه‌های اکتشافی در چه مواردی طبقه‌بندی می‌کنید؟
همان‌طور که بارها اشاره کردم بخش اعظم مشکلات ما داخلی است و انتظار داریم نهادهای دولتی و قانون‌گذاری با درک صحیح مشکلات و شرایط فعلی بخش معدن، برای حل آن‌ها چاره‌اندیشی کنند. وقتی صحبت از اقتصاد مقاومتی می‌شود یعنی باید ملزومات آن را هم فراهم کنیم، نخستین گام تحقق این امر رفع موانع تولید و فراهم نمودن زمینه‌های انگیزشی برای سرمایه‌گذاری و حرکت به سمت ارزش‌آفرینی در فعالیت‌های اقتصادی است.
وی تصریح کرد: باید به این نکته توجه کرد که ایجاد ارزش‌افزوده در هر صنعتی مستلزم شناخت کافی از بازار کسب‌وکار، برنامه‌ریزی مبتنی بر واقعیات و به دور از شعارزدگی و فراهم نمودن زیرساخت‌های لازم توسعه است. فعالان بخش معدن هم از این قاعده مستثناء نیستند والان مهم‌ترین مسئله برای فعالان حال حاضر در صنعت سنگ‌آهن و صنایع معدنی برای توسعه بخشیدن به کسب‌وکار خود و افزایش بهره‌وری، تامین منابع مالی است، به‌طوری‌که بسیاری از طرح‌ها به دلیل نبود و کمبود منابع مالی معطل مانده‌اند.
از طرف دیگر برای ادامه فعالیت دست‌اندرکاران معدن و صنایع معدنی داخل کشور باید انگیزه و مشوق‌های لازم را ایجاد کرد. ازجمله این مشوق‌ها می‌توان به ثبات قوانین و مقررات، فراهم نمودن زیرساخت‌های توسعه صادرات، ارائه تسهیلات جهت نوسازی تجهیزات و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، بهسازی سیستم حمل‌ونقل و درنهایت واقعی کردن وجوه دریافتی از معادن همچون مالیات، عوارض، بهره مالکان و حقوق دولتی است. اگر این موانع مرتفع شود بدیهی است که سرمایه‌گذارها نیز برای ورود به این بخش از صنعت، تمایل نشان می‌دهند. نباید انتظار داشت که صاحبان سرمایه با وعده‌ووعید جذب بخش معدن شوند بلکه آن‌ها به رفتار، عملکرد و تصمیمات مسئولان و ضوابط و مقررات محیط کسب‌وکار نگاه می‌کنند و برای آینده خود تصمیم‌گیری می‌نمایند.
مدیرعامل چادرملو افزود: سرمایه‌گذاری در هر بخش اقتصادی مستلزم امنیت است تا ریسک آن را کاهش دهد که متأسفانه در بخش معدن چندان توجهی به آن نمی‌شود، چون با نادیده گرفتن حق‌وحقوق بخش خصوصی، باعث متضرر شدن سرمایه‌گذاران این بخش شده است. هیچ سرمایه‌گذاری بدون شناخت از بازار و فضای کسب‌وکار یک کشور و انجام بررسی‌های لازم از وضعیت اقتصادی آن کشور، اقدام به سرمایه‌گذاری نمی‌کند. این در شرایطی است که به‌زودی کمبود سنگ‌آهن به یک چالش جدی برای صنایع وابسته تبدیل می‌شود. چون همان‌طور که عرض کردم در زنجیره تولید فولاد کشور توازنی وجود ندارد.
نوریان از دیگر مشکلات بهره‌برداران معدنی را نارسایی‌های بخش حمل‌ونقل عنوان کرد و افزود: نزدیک به ۵۰ درصد از مخارج مربوط به بهره‌برداری از مواد معدنی ازجمله سنگ‌آهن مربوط به هزینه حمل‌ونقل است و مشکلاتی در این زمینه وجود دارد، بنابراین ناوگان حمل‌ونقل کشور هم باید همپای توسعه معادن خود را بازسازی کند و با بکار گیری سیستمی روزآمد، ضمن تامین نیاز معادن، نسبت به کاهش هزینه‌ها هم اقدام نماید.
همچنین طی چند سال اخیر مشکلاتی نظیر عدم دسترسی به تکنولوژی‌های جدید در امر اکتشاف، استخراج و فرآوری، فرسودگی تجهیزات و در نتیجه افزایش هزینه‌های استخراج و فرآوری. مشکلات و موانع موجود بر سر بازگشت درآمد حاصل از صادرات. وجود دلالان بین‌المللی برای صدور محصول و تامین قطعات موردنیاز معادن و صنایع معدنی و ممنوعیت دادوستدهای مالی از طریق بانک‌های جهانی که همگی ناشی از تحریم‌های بین‌المللی بود دشواری‌های بسیاری برای فعالان بخش معدن به وجود آورد.
افزایش یک‌باره و پیش‌بینی‌نشده هزینه‌های تولید به دلیل افزایش بهای آب، برق و گاز و حمل‌ونقل که معمولاً چند بار در سال اتفاق می‌افتد و کاهش شدید قیمت‌های جهانی سنگ‌آهن از دیگر مشکلات بوده و هست.
وی تصریح کرد: حل برخی از مشکلات دور از دسترس نیست و اگر عزم و اراده‌ای قوی برای رفع موانع معدنی‌ها و صنایع معدنی در دولت و مجلس به وجود آید می‌توان به بقا و رشد این منبع عظیم و ارزش‌آفرین کشور امیدوار شد.


یکی از انتقادات مطرح در حوزه معدن مسئله خام فروشی است. چادرملو در این زمینه چگونه عمل کرده و تا چه اندازه در تکمیل زنجیره تولید فولاد موثر بوده است؟
به همین دلیل یکی از مزیت‌های مهم اقتصادی برای مجتمع‌های فولادسازی کشور، استفاده از سنگ‌آهن داخلی است زیرا نقش عمده‌ای در کاهش قیمت تمام‌شده و هم‌چنین صرفه‌جویی ارزی در تولید فولاد دارد و تولیدکننده داخلی سنگ‌آهن هم به دلایل مختلف ترجیح می‌دهند فروش داخلی داشته باشند، اما برخی معادن برای تامین ارز موردنیاز خود ونیز تناسب نداشتن عیار سنگ‌آهن برخی معادن با واحدهای فرآوری داخلی مجبور به صادرات آن هستند. ضمن اینکه سنگ‌آهن به‌صورت کلوخه صادر نمی‌شود بلکه عمل فرآوری به‌صورت دانه‌بندی انجام می‌شود و نمی‌توان گفت این خام فروشی است.
نوریان در خصوص ارتقای بهره‌وری در تولید مواد اولیه در واحدهای معدنی و صنعتی خود نیز گفت: تفکر و اندیشه نوآورانه همواره در روند امور به‌ویژه در بخش‌های صنعتی موجب رشد و افزایش کیفیت و کمیت تولیدشده است. وی افزود ما معتقدیم اگر تجربه همکاران با علم و دانش تلفیق شود نتایج به‌مراتب موثرتری در فرایند تولید دریافت خواهیم کرد به همین منظور هم‌اکنون سیستم مدیرت دانش در چادرملو پیاده‌سازی شده است تا بتوانیم از تجربیات و اندوخته‌های علمی همکاران خلاق و صاحب اندیشه بهترین بهره‌برداری را بنماییم.
وی با تاکید بر اراده مدیران چادرملو بر توسعه واحدهای تکمیل کننده زنجیره تولید در این شرکت گفت: روند توسعه بخش چادرملو با هدف ایجاد ارزش‌افزوده در محصولات تولیدی همچنان ادامه دارد و انشالله پس از به ظرفیت کامل رسیدن واحد مگامدول احیاء مستقیم چادرملو که از اواخر سال گذشته بهره‌برداری از آن آغاز شد. ۲ طرح مهم تولیدی در دستور کار داریم که شامل طرح احداث کارخانه گندله‌سازی شماره ۲ با ظرفیت تولید سالیانه ۴ میلیون تن سرمایه‌گذاری ۱۳ هزار میلیارد ریال و همچنین طرح احداث ۲ واحد نورد به ظرفیت تولید سالیانه ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تن با سرمایه‌گذاری ۵ هزار میلیارد ریال و کل سرمایه‌گذاری ۱۸ هزار میلیارد ریال با سهم ارزی ۱۳۱ میلیون یورو می‌باشد.

حتما ببینید

چرا چادرملو به‌عنوان پنجمین شرکت برتر بازار سرمایه معرفی شد؟

مهندس محمود نوریان مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو در گفت‌وگو با ماهنامه توسعه معادن …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *